فقه و زندگی

آداب و احکام اصناف و مشاغل از امام خمینی و امام خامنه‌ای

فقه و زندگی

آداب و احکام اصناف و مشاغل از امام خمینی و امام خامنه‌ای

فقه و زندگی
اگر فردی طی هر قراردادی اعم از قرض و غیرقرض موظف شده است که بدهی‌ای را پرداخت کند ولی در مقابل افزایش میزان بدهی، تقاضای افزایش مهلت بازپرداخت نماید، مقدار اضافه شده بر اصل بدهی مصداق ربای جاهلی است.

به عنوان مثال فرد به بانک می‌رود و از بانک تقاضا مےکند که مبلغ اقساطش را کم کند بانک مبلغ اقساط را کم می‌کند ولی به تَبع آن تعداد اقساط را زیاد می‌کند در نتیجه مبلغ بدهی زیاد می‌شود، این مقدار اضافی، ربای جاهلی است و این نوع ربا هم حرام و از گناهان کبیره است. رساله‌ی آموزشی، ج۲، ص۵۰۵
  • حاج آقا

در برخی مغازه‌ها این عبارت «جنس فروخته شده پس گرفته نمی‌شود» را می‌بینید که به دید مردم زده‌اند، البته این حق آنهاست؛ چون معامله که صحیح انجام بگیرد، لازم است و هیچ یک از فروشنده و مشتری حق برهم زدن معامله را ندارد. ولی اسلام می‌گوید درست است که این حق متبایعین می‌باشد ولی اگر کسی از معامله پشیمان شد، مستحب است دیگری قبول کند و این در فقه ما «اقاله» نام دارد.

امام صادق علیه السلام: هر کسی که مسلمانی را در خرید و فروش اقاله کند خداوند گناه او را در روز قیامت نادیده می‌گیرد. وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۸۶/ وبلاگ جادانه‌ها.

  • حاج آقا

در بعضی عروسی‌ها، عروس و داماد می‌رقصند و مهمانان هم به  آنها به عنوان شاباش یا شادباش روی سرشان پول می‌ریزند. پولی که به این عنوان داده می‌شود، اگر به قصد دادن اجرت یا تشویق رقص باشد، دادن و گرفتن آن حرام است و باید به صاحبانش برگردانده شود ولی اگر مقصود هدیه دادن به عروس و داماد است ولی در زمان رقص داده می‌شود، دریافت آن اشکالی ندارد. پایگاه اسلام کوئست، کدبایگانی ۳۵۵۸۶

  • حاج آقا

برخی برای خرید جنس به مغازه می‌روند و بعد از خرید جنس به فروشنده می‌گویند: "بنویس به حساب".

این جور معامله اگر چه بین مردم عادی شده ولی از نظر فقهی صحیح نیست؛ چون در معامله‌ نسیه باید جنس نقد و برای عوض (پول) مدت تعیین بشود آنهم دقیق. 

اگر معامله‌ی نسیه را انجام داد و مدت را معین نکرد، در این صورت معامله باطل و فروشنده می‌تواند جنس را پس بگیرد و مشتری پول را. توضیح المسائل امام خمینی، م٢١٠٥

  • حاج آقا

برخی بانوان به پوشش پا اهمیت نمی‌دهند و بدون جوراب در مقابل نامحرم علی الخصوص نامحرمِ فامیل، ظاهر می‌شوند در حالی که باید کف و روی پا در برابر نامحرم پوشانده شود، ولی پوشاندن آن در نماز در صورتی که نامحرمی وجود ندارد، واجب نیست. 

اگر خانمی در حال نماز و در حضور نامحرم، کف و روی پایش را نپوشاند معصیت کرده ولی نمازش صحیح است.أجوبة‌ الاستفتائات، س۴۳۷ و ۴۳۸ همراه با اضافات.

  • حاج آقا

برخی برای تبلیغ معارف دین، اسماء متبرکه مانند اسم‌های خداوند متعال و اهل بیت علیهم السلام  را بر روی لباس‌ها، سکه و تابلو فرش و غیره چاپ می‌کنند تا مردم با خرید آنها در نشر تعالیم دین شریک باشند.

 چاپ کردن آیات قرآنی و اسمای جلاله و امثال آن و فروش آنها اشکال ندارد، ولی برای کسی که به دستش می‌رسد واجب است که احکام شرعی آنها را رعایت نماید و از بی‌احترامی و نجس کردن و مس بدون وضوی آنها خودداری کنند. 

امام خامنه‌ای: أجوبه الاستفتائات س ۱۵۹.

  • حاج آقا

کالایی داریم که آن را در مقابل چک یک‌ساله به مبلغ یک میلیون تومان می‌فروشیم، اما بعد از مدتی، احتیاج به پول نقد پیدا می‌کنیم، پیش خریدار کالا (دهنده چک) یا هر شخص دیگری می‌رویم و چک یک میلیون تومانی یک‌ساله را به ۸۰۰ هزار تومان نقد می‌فروشیم به این کار در فقه شیعه «بیع دین یا خرید دین» گفته می‌شود.

امام خامنه‌ای: فروش چک‌مدت دار به بدهکار یا به دیگری (شخص ثالث) به کمتر یا بیشتر از مبلغ مندرج در چک جایز است. 

نکته: قبلاً مقام معظم رهبری فروش چک‌ مدت‌دار را به دیگری جایز نمی‌دانستند ولی بعداً نظرشان تغییر کرده است. به چاپ جدید اجوبة‌الاستفتائات، س۱۹۵۰ مراجع کنید.
  • حاج آقا

امروزه پزشکان متخصص می‌‏توانند از طریق استفاده از روش‌ها و دستگاه‌های جدید نواقص جنین در دوران بارداری را تشخیص دهند.

با توجه به مشکلاتی که افراد ناقص‏ الخلقه بعد از تولد در دوران زندگی با آن مواجه می‌شوند و پزشک متخصص و مورد اطمینان آن را ناقص‏ الخلقه تشخیص داده است برخی از پدران و مادران به خاطر عدم آگاهی به احکام شرع اقدام به عمل مذکور می‌کنند که از نظر شرعی جایز نمی‌باشد.

آیت الله العظمی خامنه‌ای، اجوبة الاستفتائات، س۱۲۶۳

  • حاج آقا

هر قشری متناسب با نیاز کاری خویش لازم است که احکام مورد نیاز خود را فرا بگیرد و بازاریان نیز همانند سایر اقشار جامعه از این امر (فراگیری احکام مورد نیاز) مستثنی نیستند؛ زیرا آدمی که مسائل تجارت را بلد نباشد از ضررهای دنیوی و اخروی مصون نخواهد ماند و در صورتی که یاد نگرفتن آن مسائل منجر به ترک واجب یا ارتکاب حرام شود، گناهکار است. 

أجوبة‌الاستفتائات، س ۱۳۱۹.

  • حاج آقا

چند وقتی است که در آرایشگاه‌های زنانه روی مژه، ابرو، ناخن و... کار می‌کنند؛ مثلاً ناخن مصنوعی را روی ناخن می‌چسبانند و یا روی پلک، مژه مصنوعی قرار می‌دهند؛ این کار هر چند فی‌نفسه مانع ندارد، اما در صورتی که عرفاً زینت و آرایش محسوب شود، باید از نگاه نامحرم پوشانده شود.

امام خامنه‌ای: آداب و احکام آرایشگران، س۵۰.

  • حاج آقا