فقه و زندگی

آداب و احکام اصناف و مشاغل از امام خمینی و امام خامنه‌ای

برده بودم پیش پزشک. با اینکه حالش زیاد مساعد نبود، اما سخت مواظب حجابش بود؛ مثل روزهای قبل پیش آدم‌های دیگر. 

گفتم: بگذار خوب معاینه کند، دکتر که مثل دیگران نیست؛ او برای مریض، محرم است.

گفت: این که گفتم بیاییم پیش آقای دکتر، از سر ناچاری بود؛ چرا که من می‌دانم دکتر خانم با این تخصص در این منطقه نیست.

ثانیاً: آقای دکتر برای من با دیگر مردان نامحرم، فرقی ندارد و من به مقدار نیاز می‌توانم از حجابم صرفنظر کنم؛ بنابراین دکتر محرم نیست، ولی باید، محرمِ اسرار باشد.

پایگاه اسلام کوئست به نقل از توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏۲، ص ۹۲۹.

  • حاج آقا     ۵۸بازدید

نمی‌داند همسرش چند روز باید تحت درمان باشد تاحالش بهتر شود و به شهر خودشان، بازگردنند.

او باید بداند وقتی در مدت سفر، مردّد است، باید تا سی‌روز نمازش را شکسته بخواند و روز سی و یکم، نمازش را کامل، و روزه‌اش را بگیرد.

امام خمینی: توضیح المسائل مراجع، م ۱۳۵۵؛ امام خامنه‌ای: استفتاء به نقل از پرسمان‌ احکام‌ دانشجویی

  • حاج آقا     ۸۴بازدید

حاجتش برآورده شده و می‌خواهد به نذرش وفا کند، امّا فراموش کرده است مبلغ پولی که باید به فقیر بدهد، چه قدر بوده است؟ 

او باید بداند که اگر نذرش از نظر شرعی صحیح بوده، می‌تواند به حداقل اکتفا کند؛ مثلاُ اگر بین هزار تومان یا بیشتر تردید دارد، هزار تومان بدهد کفایت می‌کند.

همه مراجع: به نقل از پرسمان دانشجویی. امام خامنه‌ای: أجوبة‌إلاستفتائات، س۱۱۰۹.

  • حاج آقا     ۷۹بازدید

از پول خودش هم، اگر بخواهد چیزی را بخرد یا بفروشد، از شوهرش اجازه می‌گیرد.

البته او از نظر شرعی، می‌تواند هر گونه تصرفى را بدون اجازه‌ی شوهر، در اموال خود انجام دهد، امّا اجازه می‌گیرد؛ چرا که آن، نوعی احترام به شوهر است و با این کار، قلب شوهر، بیشتر اِشغال شده؛ بنابراین باعث استحکام بنیان خانواده می‌شود.

استفتاء از دفتر همه مراجع، رساله‌ی دانشجویی، کد ۴۲۹/۵۰۰۰۱۶

  • حاج آقا     ۱۳۸بازدید

شب که می‌خوابد، خیالش آسوده است؛ چرا که حق کسی بر گردنش نیست، حتی مهریه‌ی همسرش که بعد از ازدواج پرداخت کرده است.

همسرش می‌‌تواند پولی را که از شوهرش گرفته است، به او برگرداند و هر ماه، سود آن را بگیرد. درست است که این ‌کار، رباست و ربا حرام است؛ اما برای زن و شوهر اشکالی ندارد.

امام خمینی: تحریر الوسیله، ج۱، ص۵۱۳؛ امام خامنه‌ای: رساله‌ی آموزشی، ج۲، ص۴۲۱.

  • حاج آقا     ۸۳بازدید

حلقه‌ی ازدواجی که نامزدش خریده‌ است، بزرگ و چشمگیر است و انتظار هم دارد که همیشه دستِ زنش باشد، آنهم دست چپش؛ تا نشانی بر متأهل بودنش باشد.

ولی باید بدانند که «حلقه‌ی ازدواج چشمگیر، از نظر عرف، زینت محسوب می‌شود؛ پس باید از نامحرم پوشانده شود

امام خمینی و امام خامنه‌ای: احکام پوشش بانوان، ص۷۸.

  • حاج آقا     ۸۶بازدید

فارغ التحصیل شده و باید به شهرش برگردد، خانه را تخلیه می‌کند، در حالی که مدت اجاره‌اش، تمام نشده است.

باید بداند که اجاره عقد لازم می‌باشد؛ بنابراین تا مدت پایان نیافته، باید اجاره‌بها را بپردازد. البته اگر دو طرف قرارداد، توافق به بَر هم زدن و فسخ اجاره بکنند، مانعی ندارد. 

امام خمینی: توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۳۳۳، م۲۱۹۶؛ آیت‌الله‌ العظمی خامنه‌ای: رساله‌ی آموزشی، ج۲، ص۲۱۸.

  • حاج آقا     ۸۳بازدید

پول نیاز دارد و می‌خواهد نیازش را با رهن دادن منزلش تأمین کند. نمی‌تواند‌ فقط رهن (پول پیش) بگیرد بدون آنکه حتی یک قِران اجاره بگیرد؛ چرا که این کار ربا و حرام و باطل می‌باشد. منزلش را در مقابل مبلغ کمی، اجاره می‌دهد تا هم از ربا فرار کرده باشد و هم نیازش تأمین شود.

امّا باید بداند که "اجاره به شرط قرض"، صحیح است به شرط که اجاره بها به مقدار متعارف باشد، یعنى خانه‌اى که به‌طور متعارف اجاره‌اش، ماهى مثلاً دویست هزار تومان است، نمى‌شود آن را به‌ خاطر گرفتن قرض، به ماهی هزار تومان، کاهش داد؛ چرا که چنین اجاره‌اى متعارف نیست. 

تبصره: اصطلاح رهن در رهن و اجاره‌ی خانه، غلط مشهور است و قرض و اجاره صحیح است؛ یعنی اجاره به شرط قرض.

آیت الله خامنه‌ای؛ استفتائات جدید، بخش اجاره

  • حاج آقا     ۷۶بازدید

فرتوت و شکسته شده و خودش را هم، به زحمت به مسجد می‌رساند. بعد از تمام شدن نماز جماعت، سجاده‌اش را، باز می‌گذارد تا برای نمارِ بعدی در صف اول جا داشته باشد تا اگر دیر آمد، ثواب صف اول نماز جماعت را از دست ندهد و هم زحمت دوباره‌ی به دوش کشیدن سجاده را نداشته باشد.

پهن کردن سجاده برای رزروِ جا در مسجد، اشکالی ندارد به شرط اینکه خود شخص در مسجد حاضر باشد یا غیبتش کوتاه مدت باشد؛ بنابراین اگر در وقت اقامه‌ی نماز، صاحب سجاده خود را به محل نرساند، حقّى نسبت به آن نخواهد داشت و دیگرى مى تواند سجّاده را کنار گذاشته و خود جاى او را بگیرد، ولى موظّف است که سجاده را به صاحب او برساند و اگر نرساند ضامن است.

مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج۶، ص۴۶۰. احکام عمومی بازار، ص۳۵.

  • حاج آقا     ۷۱بازدید

کارش میوه فروشی است و ابزار کارش ترازو، همیشه سعی‌اش بر این است که کمی سنگین‌تر بکشد تا خیالش راحت شود از اینکه به مشتری کم نداده است و این از مستحبات کسب و تجارت، در دین ما می‌باشد.

بعضی‌ها وقتی برای خود وزن می‌کنند، حق خود را بطور کامل می‌گیرند، امّا وقتی می‌خواهند برای دیگران وزن کنند، کم می‌گذارند. این عمل، عمل حرامی  است و در قرآن هم، مورد مذمت قرار گرفته است.

باید بدانیم که کم‌فروشی فقط با ترازو نیست، هر چه حق مردم باشد و داده نشود یعنی کم‌فروشی. آن چیز ممکن است جنسی باشد که به دیگری می‌فروشد یا کاری باشد که برای فردی انجام می‌دهد؛ حتی ممکن است بهای چیزی باشد، یا اجرت کاری.

احکام عمومی بازار ص۵۲، سوره مطففین، (۱-۶)

  • حاج آقا     ۶۴بازدید